Tự do tôn giáo trên giấy và đàn áp thực khi thi hành (Thiện Ý - Khánh An - RFA)

Tôn giáo là mt trong nhng dân quyn căn bn ca con người. Và vì vy Hiến pháp các nước dân ch (ngay c đc tài) đu ghi nhn tín ngưỡng, tôn giáo hay vô thn, là quyn t do la chn ca mi công dân và được lut pháp bo v. 


Tôn giáo thuc phm trù đc tin

Thiện Ý, VOA, 23/03/2023

Tôn giáo thuc phm trù đc tin, là dân quyn hiến đnh, cn được pháp lut bo v

Tôn giáo là mt trong nhng dân quyn căn bn ca con người. Và vì vy Hiến pháp các nước dân ch (ngay c đc tài) đu ghi nhn tín ngưỡng, tôn giáo hay vô thn, là quyn t do la chn ca mi công dân và được lut pháp bo v.

tongiao1

y Ban T Do Tôn Giáo Quc Tế Hoa K.

Không phi ch mi đây mà đã t lâu, mt nhóm qui t nhng người Vit vô thđi lt tôn giáo cđoan, đã viết báo, viết sách và các phương tin truyn thông kháđ phê bình ch trích, bài bác, đánh phá các tíđ và giáo hi Công giáo nói riêng, Thiên Chúa giáo nói chung, trên hai bình din giáo lý tíđiu và lch s hình thành, phát trin giáo hi Công giáo ti Vit Nam. Bng nhng nhn thc và suy lun ch quan da trên nhng căn c gi chân ln ln, các tác gi đã ngy bin, xuyên tc s tht, s dng nhng ngôn t thiếu văn hóa lăng m Thượng Đế và các Thn Thánh mà hàng t con người có chung nim tin yêu tôn th ; xúc phm thô bo nim tin tôn giáo cá nhân cũng như tp thĐng thi, bng mi cách gian trá, h đã m l và ph nhn công trng các nhn vt lch s Vit Nam gc Công giáo như Nguyn Trường T, Ngô Đình Dim Đng thi kết ti sai trái, h đ, vơ đũa c nm, rng ngườ i Vit Nam Công giáđã dn Pháp vào xâm lược Vit Nam và là tay sai Pháp thi Pháp thuc. S tht lch s thế nào, chúng tôi s trình bày trong mt bài viết khác.

Bài viết này ca chúng tôi không nhm tham gia mt cuc tranh lun hay "bút chiến" v tôn giáo vi bt c ai, hu thn cũng như vô thn. Chúng tôi viết bài này ch đ trình bày nhn thc cá nhân v tôn giáo là mt phm trù Đc tin và là mt dân quyn hiếđnh phđược mi người tôn trng, lut pháp bo v trước mi xâm hi thô bo bt c t đâu ti. Vì vy chúng tôi xin ln lượt trình bày :

- Tôn giáo thuc phm trù Đc tin ca cá nhân hay tp th

- Tôn giáo là mt trong nhng dân quyn hiếđnh cđược pháp lut bo v

- Nên chăng quc gia cn có lut bo v nim tin tôn giáo khi b xâm hi, xuyên tc, lăng m

I. Tôn giáo là một phạm trù Đức tin của cá nhân và tập thể

T khi con người xut hin trên tráđt, qua nhiu thđđến nay, vn nn muôn thu ca loài người vn chưđược giđáp thđáng cho mi người. Đó là, vũ tr vn vt, trong đó có con người, t đâđến, vn hành theo quy lut riêng ca mi loài cũng như quy lut chung ca muôn loài, qua thi gian năm tháng, hin hu, phát trin, suy thoái ri tiêu vong, s đi v đâu.

Con người là mt sinh vt thượng đng, trong muôn vàn sinh vt hình thù, kích thước ln nh khác nhau, hu hình cũng như siêu hình. Nhưng s phát sinh s sng, vn hành, phát trin và tiêu vong đu theo quy lut chung ca loàđng vt và quy lut riêng ca mi loài sinh vt. Con ngườđược coi là mt sinh vt thượng đng nh b não có cu tđc bit và phát trin nhanh hơn các sinh vt khác nên có kh năng nhn biết gii hn v chính thân phn mình và ngày càng m rng tm hiu biết v vũ tr vn vt nh nhng phát minh khoa hc k thut, giúp con người có th khc phc thiên nhiên, làm ch xã hi, làm ch bn thân, ci tđược môi trường sng ngày mt thun li trong vic mưu cu hnh phúc riêng (cá nhân) cũng như chung (gia đình và xã hi) ca loài người.

Tuy nhiên, cho đến nay, dù tm tri thđã m rng, do khoa hc k thut tiến b vượt bc, song vn hu hn, nên con người vn chưa có câu tr li thđáng cho nhng vn nn muôn thu ca loài ngươi, là vũ tr, vn vt trong đó có con người t đâu ti và s đi v đâu. Và vì vđã có hai cách tr li tm thi ca hai loi con người : Hu thn và vô thn.

Người vô thn thì cho rng vũ tr vn vt t nhiên mà có và vn hành theo quy lut t nhiên ; không có thế gii nào tn ti ngoài thế gii vt cht. Không có tinh thn hay thn linh nào to ra vũ tr vn vt. Con người cũng thế, s sng hình thành theo quy lut truyn sinh và cuc sng muôn màu muôn v, trong đó hnh phúc và đau kh, công, ti, hin, ác, thưởng, pht là các mđi lp ca cuc sng, tt c ch phát sinh, tn ti, phát trin, tiêu vong theo quy lut, ngay trong thế gii này, không có gì tn ti sau cái chết ca con người.

Trái li, nhng con người hu thn, tiêu biu như nhng tíđ và các giáo hi Thiên Chúa giáo, bng cp mĐc tin tôn giáđã xác tín rng t khi thy, vũ tr vn vt trong đó có con người là do Thiên Chúa to dng và cho chúng vn hành theo quy lut chung cũng như riêng. Cuc sng trong thế gii này vi các mt đi lp : hnh phúc và đau kh, ti li và công phúc, thin và ác tt c ch là tm thi, cuc sng bt hoàn, là tiđ cho con người to dng mt cuc sng viên mãn, hnh phúc vĩnh cu, hay đưa con ngườđến mt cuc sng cùng kh đđi sau cái chết. Tt c tùy thuc vào công phúc hay ti li mà con ngườđã làm trong sut cuđi trên trn thế.

Các nhn thc khái quát trên, đã dđưđến nhng nhâđnh sau đây :

1. Có s khác bit gia hai phm trù khoa hc và phm trù đc tin tôn giáo

Khoa hc là phm trù "tri thc" ca con người, là nhng s hiu biết căn cơ, có th chng minh bng lun lý và thc nghim và là mt chân lý tuyđi, vì được mi người hu thn cũng như vô thn công nhn như 2+2=4. Con ngườđã và đang n lc m rng"tm tri thc hu hn" đ khám phá vô hn các quy lut vn hành ca vũ tr vn vt, vước mong tìđượ"chân lý tuyđi", đ có được câu tr li trn vđược mi người công nhn, cho các câu hi muôn thu ca loài người : Vũ tr, vn vt trong đó có con người, t đâu ti và s đi v đâu ?

Tôn giáo là phm trù c tin" ca mi con người, tiếp ni phm trù "tri thc hu hn", do mi con người tùy theo hoàn cnh sng, đã được chn la cho ngay khi chàđi do gia đình và tiếp tc gi Đc tin sau này khôn ln ; hay khi có đ ý thc t nguyn, t giác la chn mt nim tin tôn giáo riêng Tt c đđ t giđáp cho nhng vn nn muôn thu ca loài người và th hiĐc tin trong cuc sng đ đt cùng đích ca cuđi. Đc tin tôn giáo không th chng minh bng lun lý và thc nghim, vì nó vượt khi"tm tri thc hu hn" con người. Nhng gì mà ánh sáng khoa hc (phm trù tri thc) chưa soi ri ti, thì ánh sáng tôn giáo (phm trù Đc tin) s soi ri tm thi.

2. Phm trù c tin tôn giáo" là không th và không nên tranh lun

Chính s khác bit gia hai phm trù "Tri thc khoa hc" và "Đc tin tôn giáo", nên không th và không nên có các cuc tranh lun (v giáo lý, tíđiu), dưới bt c hình thc nào (ming hay bút chiến) gia nhng người khác tôn giáo hay gia nhng người hu thn vi vô thn ; ch vi mđí