Bàn về vài quan điểm của Nguyễn Trần Bạt (Phần 1,2) (Nguyễn Đình Cống)
Một bài phản biện khá chính xác và đầy đủ về một "trí thức XHCN" Nguyễn Trần Bạt. Ông này không chỉ ngụy biện mà còn ca ngợi chế độ cộng sản một cách khá thô thiển. Ông Bạt là sản phẩm của văn hóa Khổng giáo: Vua, chính quyền, những kẻ cai trị...không bao giờ sai. Thông cảm cho ông ấy, thân phận "cò", đâu thể nói khác, nghĩ khác.
1- Giới thiệu
Trong vài chục năm trở lại đây Nguyễn Trần Bạt nổi lên như một trí
thức làm kinh doanh rất thành đạt. Ông sinh năm 1946 tại Nghệ An, năm
1963 vào quân đội, năm 1973 tốt nghiệp Đại học Xây dựng. Năm 1984 thôi
việc nhà nước, năm 1989 thành lập Công ty tư vấn về đầu tư và chuyển
giao công nghệ – InvestConsult Group. Hiện nay Công ty hoạt động trên
nhiều nước, có doanh thu nhiều triệu đô la mỗi năm.
Ông Bạt là người nổi tiếng trong các lĩnh vực: doanh nhân, luật sư,
nhà tư vấn, học giả. Ngoài thành tích về kinh tế, ông được giới trẻ rất
hâm mộ vì những buổi nói chuyện hấp dẫn, những cuộc trả lời phỏng vấn
thông minh, và in hơn chục quyển sách về rất nhiều vấn đề nhằm hướng
dẫn, động viên thanh niên trên con đường lập nghiệp.
Tôi kính phục kiến thức, ý chí, quan hệ và sự đóng góp của ông Bạt.
Tôi đã từng say sưa đọc các sách của ông bàn về văn hóa, con người, tri
thức, kinh tế, đạo đức, tự do, dân chủ, khoa học, giáo dục, cải cách
v.v… và công nhận rằng sách của ông đã giúp tôi hệ thống hóa một số suy
nghĩ còn rời rạc, giúp phát hiện một vài nhận thức mới. Thế nhưng gần
đây đọc sách “SỨC MẠNH CỦA CÁI ĐÚNG”, NXB Hội nhà văn – 2018, tôi gặp
một vài quan điểm khó chấp nhận, liên quan đến chính trị, thời cuộc.
Những vấn đề này không mới, chắc rằng có xuất hiện trong những sách tôi
đã đọc, nhưng trước đây tôi không để ý tới.
Ông Bạt luôn nhận mình “không phải là người đối lập”. Khi viết sách
ông chủ trương “vì sự tiến bộ, vì trăn trở với tương lai đất nước, làm
hết mình để giải độc cho thế hệ trẻ v.v”… Nhưng tôi nhận thấy trong sách
ông có vài điểm bất đồng, đó là nhận thức về Mác, về cách mạng, về sự
lãnh đạo của ĐCS VN, về vai trò của trí thức và vài điều lẻ tẻ. Tôi xin
nêu ra một cách vắn tắt để những ai quan tâm có thể tham khảo và thảo
luận. Riêng với ông Bạt, nếu ông vui lòng chấp nhận trao đổi kỹ hơn, tôi
xin sẵn sàng gặp trực tiếp để nói chuyện như giữa những người bạn.
Trong các phản biện dưới đây tôi có trích vài câu trong sách “Sức
mạnh của cái đúng”, con số đặt trong ngoặc (…) ghi số trang có câu được
trích.
2- Về Mác và chủ nghĩa Mác – Lê
Ông Bạt tỏ ra vẫn một lòng tin vào Mác và Chủ nghĩa Mác Lê (CNML). Ông nhận xét “Chủ nghĩa Mác hấp dẫn ở phương pháp luận của nhận thức (386)”. Về vấn đề này ông còn viết: “Tôi có hai hệ thống tín hiệu để suy nghĩ tạo cảm hứng. Một là luận lý…(187)”.
Rất nhiều người cũng một thời bị hấp dẫn bởi những lập luận rất hay,
rất chặt chẽ của Mác, nhưng rồi đã phát hiện ra sự ngụy biện trong đó.
Luận lý ông Bạt nói đến, theo cách hiểu thông thường gồm Luận cứ, Luận
chứng và Luận đề. Dựa vào luận cứ, dùng luận chứng để chứng minh nhằm
rút ra kết luận, là luận đề. Lập luận rất hay, rất chặt chẽ, rất hấp dẫn
của Mác nằm ở phần luận chứng. Đó là phần được nhiều người quan tâm và
Mác, bằng phép biện chứng đã mê hoặc được nhiều người. Ít người để ý
phân tích luận cứ. Có phân tích sâu vào luận cứ mới tìm ra sai lầm và
ngụy biện của Mác, từ đó dẫn tới sai cơ bản về luận đề (Tôi đã trình bày
trong loạt bài: Một số nhầm lẫn của Mác; Ngụy biện của CNML; Chất đất
sét trong các hòn đá tảng của Mác).
Ông Bạt viết: “Mác là nhà triết học xây dựng được hệ thống tư
tưởng toàn diện và chắc chắn đến mức những ai trở thành đệ tử của nó đều
không ra khỏi nó được (362). Và: “Trần Đức Thảo là người rất mê Marxist… (386)”.
Viết như thế phải chăng là chủ quan vì có thể dẫn ra nhiều người nổi
tiếng trong nước và trên thế giới đã từng là đệ tử của CN Mác, nhưng rồi
đã phản tỉnh khi nhận ra những sai lầm cơ bản của nó. Riêng Trần Đức
Thảo, vào cuối đời, ông Thảo đã phản tỉnh và cho rằng Mác là thủ phạm
chính của mọi tai họa cho nhân loại do cách mạng vô sản gây nên. (Theo “Trần Đức Thảo – Những lời trăng trối”, chương 14 – Nêu đích danh thủ phạm – Sách của Phan Ngọc Khuê).
Ông Bạt cho rằng ông đã thành công lớn trong việc giải thích Mác khi viết: “Nhiều
anh em nói với tôi rằng họ đọc nhiều về Mác, nhưng cũng không hiểu lắm,
đến khi họ đọc những phân tích của tôi về Mác là họ hiểu ra ngay.” Ông còn viết: “Chúng ta còn cái vướng là chưa Việt hóa được cả các nguyên lý của CNML…(25)”.
Sau khi Liên xô và Đông Âu sụp đổ, sau khi Quốc hội Châu Âu kết tội
phong trào cộng sản và quan trọng nhất là thực tế nhem nhuốc của xã hội
Việt Nam do ĐCS gây ra mà ông Bạt, một trí thức có hiểu biết rất rộng
vẫn ca ngợi hết lời CN Mác làm tôi khó hiểu. Tôi đề ra 2 giả thuyết sau:
1- Ông Bạt hiểu CN Mác rất kỹ, ông nguyện bảo vệ và phát triển nó.
Như vậy thì đáng khâm phục, đáng tôn trọng. Tôi cũng nghiên cứu CN Mác
và cho rằng nó phạm sai lầm ngay từ gốc. Tôi ao ước có được dịp trao đổi
với một người nào rất giỏi về CN Mác để tham khảo ý kiến của họ, đặng
tìm ra chỗ sai của mình. Tôi đã vài lần đề nghị được đối thoại với Hội
đồng Lý luận Trung ương, nhưng không được chấp nhận. Nếu ông Bạt vui
lòng đối thoại với tôi thì tôi vô cùng biết ơn.
2- Ông Bạt đã phần nào biết được những thiếu sót, sai lầm của CN Mác,
nhưng vì một lý do nào đó mà chưa tiện nói ra. Hoặc giả ông cho rằng: “Trong
mọi xã hội đều tồn tại tầng lớp dưới thấp kém, nghèo đói, luôn có nguy
cơ trở thành giai cấp vô sản, cho nên CN Mác vẫn có giá trị, nó chính là
công cụ triết học của tầng lớp dưới (363)”.
Ông Bạt chủ trương viết sách vì sự tiến bộ và giải độc cho thế hệ
trẻ. Không rõ ông quan niệm thế hệ trẻ đang bị đầu độc như thế nào. Tôi
nghĩ rằng họ đang bị đầu độc nhiều thứ mà nguy hiểm nhất là về chính
trị.Trong trường học và sinh hoạt đoàn thể, họ bị tẩy não, bị nhồi sọ,
bị đầu độc bằng CNML đã tỏ ra có nhiều sai lầm, có nhiều độc hại. Thế
thì việc ca ngợi CNML tiến bộ ở đâu, giải độc ở đâu hay là phản lại
những ý tưởng tốt đẹp do ông đề ra.
3- Về thể chế chính trị, sự lãnh đạo của ĐCS
Nhiều nhà hoạt động dân chủ, bất đồng chính kiến ở trong và ngoài
nước cho rằng ở VN hiện nay đang tồn tại thể chế độc tài toàn trị của
ĐCS. Thể chế này làm phát sinh và nuôi dưỡng tham nhũng, mua quan bán
tước, từ đó lại sinh ra rất nhiều tệ nạn nguy hiểm khác. Vì vậy muốn cho
xã hội phát triển thì việc cần thiết đầu tiên là cải cách (hoặc đổi
mới) thể chế, xây dựng nền dân chủ với tam quyền phân lập. Ông Bạt hình
như cũng nhận thấy điều này và thỉnh thoảng có nhắc đến. Ông viết: “Đầu tiên là cải cách kinh tế…, sau đó đến cải cách chính trị (20)”. Ông còn dẫn lời của TBT: “đổi mới chính trị đồng bộ với đổi mới kinh tế (32)”.
Tuy vậy trong nhiều chỗ ông Bạt tỏ ra bảo vệ thể chế, bảo vệ và ca ngợi sự lãnh đạo của Đảng. Xin đọc những câu sau: “Không
có sự thay đổi thể chế mà chỉ có sự cải cách để thay đổi dần dần các
mặt tiêu cực của thể chế mà thôi (23)….Dù chúng ta có một xã hội chưa
trong sạch lắm, nhưng rõ ràng Đảng ta có một ý chí trong sạch (30)…Ý chí
chính trị của Đảng và Nhà nước thống nhất với ý chí chính trị của xã
hội, đó là điều quan trọng nhất (31)” … Đề cao vai trò lãnh đạo của
Đảng, kêu gọi mọi tầng lớp xã hội đoàn kết xung quanh Đảng và coi đó là
tiền đề của mọi thành công trong bối cảnh đất nước hiện nay (8) … Nếu
quần chúng không còn gắn bó với Đảng thì họ trở thành những người dân
không đáng yêu, tức là một xã hội không đáng yêu (240)…Việc TBT Nguyễn
Phú Trọng tự tin nói về nhân quyền trên đất nước Mỹ làm người dân VN vô
cùng tự hào (30)… (Tổng thống Phi lip pin) Duterte làm sao ứng xử giỏi
bằng các nhà lãnh đạo VN… làm sao so được với các nhà chính trị buộc
phải xử lý vấn đề Trung quốc cho hàng nghìn năm sau (268)… Quyết đoán về lý luận thì chúng ta đã có những nhà chính trị quyết đoán, kiên nhẫn (384).
Nguyễn Trần Bạt chắc có nhận thấy sự mất lòng tin vào Đảng, vào chế độ của đa số người dân nên tỏ ra lo ngại. Ông viết: “Thách
thức lớn nhất là sự mất mát ý chí chính trị, và cần phải lấy lại ngay
(31)…Tôi xin chúc những nhà lãnh đạo của chúng ta giữ vững ý chí chính
trị (34)…
Người VN đã trưởng thành và khôn ngoan đến mức độ, anh là ai,
không quan trọng, miễn là anh ủng hộ VN 2 thứ: phát triển và ổn định
chính trị, tức là không động chạm đến địa vị cầm quyền của ĐCS VN (271)…
Chúng ta không thừa nhận ĐCSVN là người cầm quyền chính trị và là chủ
sở hữu nhà nước của nó thì chúng ta không còn chuyện gì để nói (283)…
Tuyệt đối không đùa với sinh mệnh chính trị của Đảng (222)…Đảng này mà sụp đổ thì mọi lẽ phải lặt vặt không có xu nhỏ giá trị nào (224)…”
Ông Bạt nhận là người không phải đối lập, viết sách vì trăn trở với
tương lai đất nước, một cách phi chính trị (287). Tôi tôn trọng sự không
đối lập, nhưng cho rằng đối lập hay không đối lập không quyết định phẩm
chất và giá trị con người. Điều quan trọng hơn là tuệ giác và trung
thực. Tôi cảm phục khi ông Bạt cho rằng cần phi chính trị hóa nền giáo
dục. Tôi tán thành ý kiến rằng ĐCS VN đang tạm giữ được ổn định chính
trị. Họ cho rằng đó là điều kiện vô cùng quan trọng để phát triển. Nhưng
tôi nghĩ hơi khác, cho rằng ổn định chính trị là một phần cần thiết để
ổn định xã hội và để phát triển thì ổn định xã hội là quan trọng hơn
nhiều. Thế mà dưới sự lãnh đạo của ĐCS VN xã hội đang mất ổn định nhiều
mặt.
Tôi đồng ý rằng giữ được ổn định chính trị là tốt, nhưng để có sự ổn
định tạm thời đó ở VN người ta đã gây ra bao tai họa. Có một câu sau,
tưởng là nghịch lý, nhưng lại là chân lý “Tốt là kẻ thù của cái tốt
hơn”. Ông Bạt nghĩ đến cái tốt tạm thời cho dân tộc, sao không nghĩ đến
cái tốt hơn. Phải chăng như thế là trăn trở với tương lai đất nước?
Chắc rằng ông Bạt cũng thấy không thể kéo dài mãi thể chế toàn trị
của đảng, nhưng ông dự đoán (hoặc mong ước) nó còn kéo dài. Ông viết: “Tôi
cho rằng…để ra khỏi những khó khăn về chính trị phải mất một thế ký
(276)… Hai trăm năm nữa người Việt mới có đủ điều kiện để ý thức được về
các giá trị ấy (254)…” (các giá trị nhân bản).
Tôi nhận thấy ông Bạt khá bằng lòng và có phần ca ngợi chế độ hiện
hành và thế lực lãnh đạo. Tôi nghĩ, để làm người đối lập, phản biện thì
nhất thiết phải có ý kiến phản bác lại một cái gì đó của chính quyền.
Còn làm người không đối lập, chỉ cần không phản bác là đủ, liệu có cần
ca ngợi những điều mập mờ?
Phần 2
4- Về trí thức
Bàn về trí thức VN, có nhiều ý kiến đánh giá khác nhau, khen chê đủ
cả. Văn bản chính thức có NQ 27-NQTƯ tháng 8 năm 2008 về xây dựng đội
ngũ trí thức. Trong năm 2018 nhiều tổ chức của Đảng mở hội thảo đánh giá
10 năm thực hiện NQ 27. Tôi có một số ý kiến phản biện NQ này, nhưng ở
đây chỉ xin bàn đến vài ý kiến trong sách của Nguyễn Trần Bạt.
Ông Bạt cho rằng quan trọng phải có tiêu chuẩn để nhận diện trí thức, vì nếu tiêu chuẩn không rõ ràng thì: “tức
là cổ vũ cho một bộ phận trí thức nhạy cảm và đủ năng lực để biến hình,
biến màu, trở thành kẻ cơ hội sớm nhất và giỏi nhất. Những người cầm
quyền nếu không đủ tinh khôn, không đủ kinh nghiệm sẽ rất dễ nhầm lẫn
những kẻ đội lốt trí thức với trí thức chân chính (350)”.
Trong đoạn vừa trích có 3 loại trí thức: Trí thức chân chính, trí
thức nhạy cảm (thiếu chân chính) và kẻ đội lốt trí thức (trí thức dỏm
hoặc kém chất lượng). Ông Bạt đưa ra tiêu chuẩn để nhận diện trí thức là
“Tính độc lập” (351), thể hiện trên 4 khía cạnh. Độc lập đối với nhau
tạo nên sáng tạo, tranh luận. Độc lập với nhà cầm quyền tạo nên phản
biện. Đối lập với văn hóa ngoại lai tạo nên sự lựa chọn. Độc lập, đối
diện với quá khứ tạo ra động lực của sự phát triển và năng lực phỏng
đoán tương lai.
Tôi không phản bác những ý kiến trên, chỉ bổ sung vài ý. Ông Bạt cho
rằng những người cầm quyền nếu không đủ tinh khôn…, tôi lại thấy hiện
nay lắm kẻ cầm quyền thừa ranh ma, lắm thủ đoạn tạo ra và sử dụng bọn
trí thức dỏm. Ông Bạt cho rằng cần dựa vào tính độc lập…, tôi thấy đó
chỉ mới là một phần của điều kiện đủ, trong ấy còn cần thêm sự trung
thực. Ngoài ra còn điều kiện cần mà chủ yếu là khả năng trí tuệ. Chỉ dựa
vào tính độc lập là chưa đủ để đánh giá trí thức chân chính.
Ông Bạt viết: “Trí thức là những người chịu trách nhiệm lớn nhất đối
với sự phát triển, đối với vận mệnh của dân tộc (354)… Việc tạo ra cuộc
cách mạng là của giới chính trị, nhưng hàn gắn vết nứt của CM để tạo ra
sự đồng thuận xã hội là việc của giới trí thức (13)… Phát triển gắn
liền với việc tìm kiếm ra phương thức thay đổi một cách từ tốn tất cả
các nhược điểm của một nền chính trị. Đấy là công việc của giới trí thức
(20)…”. Việc giới trí thức có và cần đóng góp vào các công việc
vừa kể là đúng, nhưng cho rằng đó là trách nhiệm chính của họ là không
chuẩn. Nếu trí thức phải gánh phần trách nhiệm chính thì phải chăng
chính quyền, lãnh đạo chỉ chịu trách nhiệm phụ hoặc phối hợp mà thôi.
Không phải! Trách nhiệm chính phải là của chính quyền, của lãnh đạo.
Ông Bạt có nhận xét: “làm giàu kho trí tuệ của dân tộc là nhiệm
vụ của giới trí thức, còn lựa chọn cái gì trong đó để đưa ra dùng là
nhiệm vụ của giới chính trị (359). Đúng ra, lựa chọn cái gì là
nhiệm vụ của giới chính trị cầm quyền. Giới này mới chịu trách nhiệm
chính. Khi cho rằng trách nhiệm chính thuộc về trí thức là đã làm
nghiêng lệch vai trò của họ.
Khi đưa ra khẩu hiệu: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, có
người đã bình luận: Thế chính quyền và lãnh đạo làm gì, phải chăng là
ngồi chơi, xơi nước.
5- Vài lời bình luận
Trong quyển sách Sức mạnh của cái đúng, ngoài các điều đã trình bày ở
các mục trên, tôi còn phát hiện một số chi tiết bất đồng khác, chưa
viết ra đây. Ngoài ra tôi cũng biết có vài người phản biện ông Bạt. Phạm
Hồng Sơn nhận xét: Đọc Nguyễn Trần Bạt, xen kẽ những điểm tích cực, có
lợi cho xã hội và người dân là những ý kiến, quan điểm không đúng, nguy
hiểm cho tiến bộ xã hội hiện nay. Ví dụ quan điểm của ông về Nhà nước
toàn trị, về nhân quyền, về chỗ đứng của NCKH XH. (Bài: Hơn hai sai lầm nguy hiểm của ông Nguyễn Trần Bạt – Pro & Contra ngày 4/9/2012). Trung Nguyễn viết bài “Phản hồi Nguyễn Trần Bạt về hòa giải và hòa hợp”, đăng báo Tiếng Dân ngày 15/5/2018.
Nguyễn Trần Bạt, ngoài doanh nhân thành đạt còn là một học giả nổi
tiếng, có rất nhiều người hâm mộ, đặc biệt là các bạn trẻ. Phương châm
của ông khi viết là trong sáng, tốt đẹp, đáng phục. Thế nhưng sao lại có
những phản biện không mong muốn. Tôi chép lại nhận xét của Phạm Hồng
Sơn: “Đọc Nguyễn Trần Bạt, xen kẽ những điểm tích cực, có
lợi cho xã hội và người dân là những ý kiến, quan điểm không đúng, nguy
hiểm cho tiến bộ xã hội hiện nay”. Xin bổ sung rằng về số
lượng câu, chữ, phần tích cực có lợi chiếm trên 95%, phần nguy hiểm chỉ
là số ít và rải rác, nhưng gây tác dụng không nhỏ. Trong rất đông người
hâm mộ ông Bạt liệu đã có mấy ai phát hiện ra các quan điểm mà phản biện
cho là không đúng, nguy hiểm. Phản biện cho là không đúng, nhưng bản
thân ông Bạt thì sao. Ông có thực sự tin những điều viết ra là hoàn toàn
đúng, là kết quả của sự chiêm nghiệm sâu sắc, là xuất phát từ trái tim,
hay là ông viết như vậy vì một áp lực nào đấy về tâm lý?
Nếu như ông Bạt từ trong sâu thẳm của tâm hồn, từ nhận thức chính
xác, chặt chẽ, đã qua thử thách mà cho rằng Mác đúng, rằng con đường mà
ĐCS VN đang dẫn dắt dân tộc là không thể khác, rằng lãnh đạo ĐCS thực sự
có tài năng… thì đó là quyền cá nhân của ông, xin được tôn trọng. Chỉ
muốn cảnh báo để ông biết, có những phản biện không đồng tình, cho rằng
nó nguy hiểm cho tiến bộ xã hội. Những điều đó nếu do tuyên giáo của
Đảng phổ biến thì người ta cho là chuyện bình thường, nhưng khi do học
giả nổi tiếng Nguyễn Trần Bạt nói ra thì tác dụng sẽ khác. Nó vừa tác
động trực tiếp đến người nghe, người đọc, vừa được dư luận viên lợi dụng
làm luận cứ để tuyên truyền cho Đảng.
Về áp lực tâm lý. Tôi không phải nhà kinh doanh nên không dám nói đã
hiểu hết những áp lực từ phía chính quyền mà nhà kinh doanh phải chịu,
đặc biệt là đối với những nhà kinh doanh lớn, trong phạm vi rộng như ông
Bạt. Tôi chỉ liên hệ cá nhân mình đã chịu áp lực như thế nào. Tôi đang
giảng dạy rất thành công các môn Phương pháp luận NCKH và sáng tạo, Kết
cấu công trình cho các lớp đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ, dạy môn Phong
thủy và Các kỹ năng mềm cho nhiều đối tượng. Tôi được nhiều nơi mời dạy,
ký họp đồng làm khoa học. Thế nhưng chỉ vì tôi có vài việc làm Đảng
không vừa ý mà mọi lời mời, mọi hợp đồng đều bị đơn phương hủy bỏ do áp
lực của Đảng, của an ninh. Thậm chí khi Trường ĐH Xây Dựng kỷ niệm 50
năm thành lập vào năm 2016, bảo vệ còn không cho tôi vào trường khi tôi
mang vài quyển sách để tặng hoặc bán cho các sinh viên cũ về dự. Đấu
tranh mãi họ mới cho tôi vào gặp sinh viên cũ với điều kiện chỉ được đi
tay không. Trong suốt buổi tôi ở trường luôn có một bảo vệ theo dõi sát.
Trường hợp ông Bạt chịu áp lực tâm lý mà buộc lòng phải ca ngợi Mác
và cộng sản thì vừa đáng trách, vừa đáng thương. Chắc ông nghĩ rằng công
việc tư vấn của công ty ông đang làm mang lại nhiều lợi ích cho đất
nước, muốn làm được trôi chảy phải có quan hệ tốt với chính quyền VN
hiện hành, và như vậy không được có ý gì chống lại Mác và cộng sản.
Từ chỗ không chống lại đến chỗ ca ngợi là khá xa. Thấy điều sai trái,
bạn có chống lại được hay không, chống lại đến mức nào là tùy thuộc vào
khả năng, hoàn cảnh của bạn. Nếu vì hoàn cảnh mà buộc phải chấp nhận sự
sai trái thì cũng đành chấp nhận một cách vui vẻ, im lặng, nhưng đừng
ca ngợi.
6- Vài lời cuối
Nhân chuyện ông Bạt, tôi cứ lan man nghĩ về nghề tư vấn. Trong xã hội
VN trước đây, ở đâu cũng có một số người làm tư vấn và môi giới về hôn
nhân, gọi là Làm Mai (mai mối), một mặt họ được xem như Nguyệt Lão xe tơ
hồng, mặt khác bị liệt vào 1 trong 4 thứ ngu (Thế gian có 4 thứ ngu.
Làm Mai, gánh nợ, bẫy cu, cầm chầu). Rồi khi các dịch cụ công và tư phát
triển thì sinh ra lắm loại “cò” khắp các nơi, trong mọi lĩnh vực. Cò là
dạng tư vấn cấp thấp, bình dân, sống nhờ vào việc khai thác thông tin
và quan hệ, nhờ chủ yếu vào khách hàng không nắm được thông tin chính
xác, hoặc muốn nhanh chóng. Công ty tư vấn xuyên quốc gia cũng hoạt động
dựa vào khai thác thông tin và quan hệ. Khách hàng càng sộp và càng ngu
dốt thì tư vấn càng kiếm được nhiều lợi lộc. Mà theo Brzezinski thì
lãnh đạo cộng sản có nhược điểm lớn là kém trí tuệ. Không biết những ai
đã làm tư vấn cho lãnh đạo ĐCS VN để làm những khu công nghiệp có tác
hại phá hủy môi trường, làm các quả đấm thép và nhiều công trình gây
thiệt hại nhiều trăm ngàn tỷ.
Ông Bạt là ngôi sao sáng trong hoạt động tư vấn, nhưng ông thu hút
được nhiều người hâm mộ chủ yếu là nhờ con người học giả. Ở VN cũng có
một vài học giả, về tri thức ngang tầm hoặc trên tầm ông Bạt, nhưng
tiếng nói của ông Bạt hơn hẳn họ vì ông có sự thành đạt về kinh tế bảo
lãnh. Miệng người sang có gang có thép.
Tôi là một người hâm mộ ông Bạt, xin có vài lời tâm sự với các bạn
hâm mộ khác. Trong các bài nói hoặc viết của ông Bạt mà nhiều người thấy
“Lời lời châu ngọc, hàng hàng gấm thêu” thì cũng đã có những phản biện,
vạch ra sự nguy hiểm cho tiến bộ xã hội. Vậy khi đọc, khi nghe ông Bạt
chúng ta nên để ý, xem xét, đối chiếu để chỉ tiếp thu những điều hay và
ngăn ngừa được những độc hại lẫn vào.
Xin chớ vội cho rằng ông Bạt nói, viết cái gì cũng đúng, cũng hay.
Xin hãy suy nghĩ và phân tích bằng đầu óc của mình. Tiêu chuẩn của chân
lý là thực tế.
TB: Tôi không có địa chỉ để gửi bài này cho ông Bạt, Tôi xin tỏ lòng
biết ơn bạn nào giúp tôi chuyển nó cho ông. Số ĐT của tôi 01689 578 620.
Email: ndcong37@gmail.com