Bàn thêm về ‘mô hình Đảng trị’ hiện nay (Lê Quốc Quân)

 Sau khi Liên xô sđ nhiu người tưởng rng ch nghĩa cng sn s cáo chung trên toàn thế gii. Nhưng không phi vy, loi ging m"cng sn" đã tìđược mt mnh đt phù hđ phát trin, đó là Trung Quc...


Gđây lãnh đo hai nướđang "chia s tương lai chung" không còn nhđến vic Làm ch tp th, xây dng chủ nghĩa xã hội hoc chủ nghĩa cộng sản mà bđu nhc nhiđế"pháp tr"c tr" và hàng lot li nhân nghĩa kiu phong kiến khác.

Hôm trước tôi có viết mt bài v"Nguyn Phú Trng và s nguy him ca trường pháĐc tr" đã thu hút s quan tâm ca mt s người. Nhn thđây là mt vđ quan trng cho nên tôi viết bài nàđ làm rõ hơn s nguy him ca lõđng tr đượ"tráng men" bên ngoài bng c Đc tr và Pháp tr.

Ging mi trên nđt cũ

Sau khi Liên xô sđ nhiu người tưởng rng ch nghĩa cng sn s cáo chung trên toàn thế gii. Nhưng không phi vy, loi ging m"cng sn" đã tìđược mt mnh đt phù hđ phát trin, đó là Trung Quc vi h thng tư tưởng đc tr và pháp Tr chuyên chế đã ăn sâu hàng ngàn năm, tiếp tc bt r và sinh sôđ xây dng mt xã hc sc Trung Quc".

Đc tr  đây là gn lin viNho giáo mà đng đu là Khng T và Pháp tr là nóđến thut cai tr theo trường phái Pháp gia trong lch s c đi ca Trung Quc mà đng đu là Hàn Phi.

Các hc thuyết nàđã đượáp dng, đã tr thành mt phn trong cơ cu xã hi và li sng ca người dân Trung Quc và Vit Nam trong sut nhiu ngàn năm qua, cho nên hin nay xã hi vn b nh hưởng sâu sc ca nó.

Hy sinh xương máu vô b ca nhân dâđ  thc, phn phong" nhng người cng sđã dp b mô hình t chc nhà nước phong kiếđ tiến lên chủ nghĩa xã hội nhưng gi đây nó đang lòng vòng quay tr li.

Gđây lãnh đo hai nướđang"chia s tương lai chung" không còn nhđến vic Làm ch tp th, xây dng chủ nghĩa xã hội hoc ch nghĩa cng sn mà bđu nhc nhiđế"pháp tr"c tr" và hàng lot li nhân nghĩa kiu phong kiến khác.

V bn cht, hc thuyết Pháp tr ca Hàn Phi đang tiếp tc tham gia vào cng c quyn uy ca chế đ cng sn bng vic làm cho người ta sÔng được ví như Niccolo Machiavelli ca ChâÁ và tác ph"Hàn Phi T" công có th sánh ngang vi Quân Vương (The Prince)

Bài viết trên The Diplomat ca Ryan Mitchell cho rng Tp Cn Bình đã cng c quyn lc bng cách đi gia Mao và Đng, nht nhnh và kết hp gia Pháp gia và Nho gia, đ xáđnh tính chính danh lãnh đo ca mình hu to ra mt không không gian rng hơn, quyn lc tuyđi hơn.

Điđó vđáng được nhu cu khát khao điu tt ca trường pháĐc tr, li va to s s hãi vđ ca nhng người theo Pháp gia mà cá"thn dân" vn hướng v nó như mt s hoài nim. Bi vy khi các nhà lãnh đo như Tp Cn Bình hay Nguyn Phú Trng lên tiếng nói v Đc tr, pháp tr và c s kết hp c 2 trường phái trong vic qun tr quc gia thì nhđược s đng vng ca mt s đông dân chúng.

Do đã xy ra khá nhiu cuctranh lun v "Pháp quyn hay Pháp tr" và cách dch "Rule of Law" hay "Rule by Law", cho nên tôi không đi sâu vào các khái niđó na mà đưa ra 2 thut ng bình dân là : "The king is law" và "The law is king".

Vua là lut pháp (The king is law)

Trong xã hi Pháp tr chuyên chế trung ương tp quyn thì Vua chính là lut pháp (The King is law). Hàn Phi tng khng đnh mnh lnh ca Vua là quan trng nht và Pháp lut không th chu toàn c công và tư(Ngôn vô nh quý, Pháp bt lưỡng thích).

Hin nay ông Nguyn Phú Trng cũng cho rngcho rng  Cương lĩnh cĐng là quan trng nht, đng trên c Hiến pháp.  Vit Nam và Trung Quđang có mng vua tp th" là B Chính tr cĐảng cộng sản. Tôi tm gi là vua-đng (party-king).

Đng làm ra lut pháp, thc hin lut pháp và đng gii thích lut pháp. Tht vy : Đng cng sđã bu lên khong tm 18 ủy viên b chính tr, 180 ủy viên trung ương và 500 đi biu quc hi. Sau đó đng ch đo cho cáđi biu quc hi ban hành pháp luđ cai tr dân chúng, ri cho các ủy viên trung ương đng (mà hu hết là ch tch và bí thư  các tnh thành ph) thc thi pháp lut, cui cùng Đng cũng thay mt c cơ quan tư pháp xét x và gii thích pháp lut.

Đng đt raĐiu 4 trong Hiến pháp , quy đnh s lãnh đo ca mình đi vi Nhà nước và Xã hi. Đng cũng hòa quyn gia pháp quyn và pháp tr bi vì quy đnh s lãnh đo cũng phi trong khuôn kh pháp lut, nhưng Lut v hođng cĐng cng sn thì chưa ra đi. Có l mãi mãi s không th ra đi, hođược ban hành thì t nó đã có khuynh hướng to nên s thiên v cho chính nó.

Trong xã hi phong kiến có mông vua, trong xã hi cộng sản ngày nay, có mông vua tp th là đng. Ông "vua đng" này hin nay chính là lut pháp, nhưng ngược li v"The king is law" là "The law is king"

Lut pháp là vua (The law is king)

Nh nhng tiến b ca khoa hc và các nhà tư tưởng lThi k Khai sáng  như John Locke, Montesquieu, Jean-Jacques Rousseau mà thế giđã dn dn chuyn sang mt hình thc phát trin mi.

Các cuc cách mng cùng vi ch nghĩa tư bn ra đi, lđ chế đ phong kiến và loài ngườđã bđu theo đui các giá tr như t do, bình đng, báái vi các mô hình qun tr nhà nước tiên tiến.

Theo đó s thượng tôn ca pháp lut  (rule of law) dn dđượđ cao. Pháp luđng trên tt c và mi người thì đu bình đng trước pháp lut. T khi chuyn sang chế đ Cng hòa tng thng, Cng hòa đi ngh hoc hn hp thì nhiu quc gia đã đđược nhng bước tiến ln v t do cá nhân, s giàu có và đem li thnh vượng chung cho toàn nhân loi.

Trong chế đ cng sn, ngun ca lut chính là t ngh quyết cĐng. Nhng câu ch ca trong cương lĩnh, điu l hoc ngh quyết s đượđưa vào các văn bn quy phm pháp lut t Hiến pháp, lut, ngh đnh, thông tư và xung tn các văn bn hành chính ca cp Ủy ban nhân dân xã.

Trong xã hi t do và thì ngun ca lut ch yếu là "nương" theo lut t nhiên. T nhiê đây có l bt ngun t tuyên b rõ ràng trongTuyên ngôn đc lp  ca Hoa K rng :"Mi người sinh ra đu bình đng, Ta hóa cho h nhng quyn bt kh xâm phm, trong đó có quyn sng, quyn t do và quyn mưu cu hnh phúc".

Các quyđó là quyn t nhiên ca con người và là nn t