Suy thoái kinh tế, Trung Quốc tập trung vào bảo vệ nội bộ và đánh chiếm Đài Loan (Nhiều nguồn tin)

 Cuộc "đại ly hôn" giữa Trung Quốc và nền kinh tế thị trường

Minh Anh, RFI, 08/03/2024

Tăng trưởng kinh tế được dự phóng ở mức 5%. Không có kế hoạch phục hồi lớn nào trong chương trình nghị sự. Những điều này đã khiến chỉ số chứng khoán Trung Quốc CSI 300 mất giá đến 11% Tuy nhiên, theo giới quan sát, việc ông Tập Cận Bình tăng cường kiểm soát về mặt tư tưởng đã thật sự gây hoảng sợ các nhà đầu tư.


                                                 Tiền xu và tiền giấy nhân dân tệ của Trung Quốc. Reuters – Florence Lo

Liệu đây có là nguyên nhân chính dẫn đến suy thoái kinh tế ở Trung Quốc ? Theo quan sát của Sebastien Falletti, phóng viên nhật báo Le Figaro thường trú tại Bắc Kinh, dường như có một sự rạn nứt niềm tin giữa các nhà lãnh đạo Trung Quốc và giới đầu tư nước ngoài.

Một cuộc tháo chạy vốn ngoạn mục đang diễn ra khi các nhà giao dịch chứng khoán theo chân các nhà đầu tư nước ngoài ồ ạt xoay lưng với đế chế Trung Hoa. Trong năm 2023, 68 tỷ đô la đã rời khỏi Trung Quốc và đầu tư nước ngoài rớt xuống mức thấp nhất kể từ năm 1993. Một dấu hiệu cho sự "ly hôn" giữa các thị trường và Trung Quốc của Tập Cận Bình trong nhiệm kỳ ba ?

Kiểm soát ý thức hệ

Đương nhiên, Trung Quốc vẫn là một "công xưởng" của thế giới, một thị trường hấp dẫn, có mức tăng trưởng ổn định và một tầng lớp trung lưu đang mở rộng, mang lại nhiều cơ hội tốt cho nhiều thương hiệu lớn. Các tiến bộ công nghệ của Trung Quốc cũng đang chinh phục thế giới, từ xe ô tô điện cho đến các nền tảng thương mại điện tử hàng đầu như Temu hay Shein.

Nhưng "yếu tố Tập đang đè nặng lên những lá chủ bài nói trên, khi làm rối mờ tầm nhìn của các nhà hoạch định", Le Figaro viết. Sự rẽ ngoặt theo chủ nghĩa kinh tế nhà nước và chuyên chế của nhà lãnh đạo tập trung quyền lực nhất kể từ thời Mao Trạch Đông đang đánh mất dần niềm tin nơi các nhà đầu tư. Alicia Garcia Herrero, chuyên gia kinh tế đặc trách Châu Á tại ngân hàng Natixis, đánh giá : "Trung Quốc ngày càng ít giống với một nền kinh tế thị trường".

Khi áp đặt việc kiểm soát hệ tư tưởng của Đảng trong khu vực tư nhân, vị "hoàng tử đỏ" cho thấy ông vẫn hoài niệm về mô hình Xô Viết và điều này đã phá vỡ lòng tin của các nhà cấp vốn tư bản lớn, một niềm tin đã được xây dựng từng bước từ thời Đặng Tiểu Bình trong những năm 1980.

Ý thức hệ kết hợp với sự mập mờ là hai nguyên nhân chính dẫn đến sự trượt đà của Trung Quốc thời Tập Cận Bình. Tính chất bất định xen lẫn những chỉ thị từ một Bộ Chính trị bị biến thành một hộp đen khó xuyên thủng, trong tay một nhà lãnh đạo mà không có một biện pháp bảo vệ đi kèm, đang gieo rắc lo lắng cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Sự sụp đổ của ông Mã Vân (Jack Ma) – biểu tượng cho sự cất cánh kinh tế thần kỳ - và sự biến mất không lý do của chủ ngân hàng công nghệ Bao Fan là lời cảnh báo điển hình cho việc Trung Quốc siết chặt kiểm soát lĩnh vực công nghệ, đẩy nhiều nhà tài phiệt lớn chuyển hướng đầu tư sang Singapore hay Tokyo.

Khi ý thức hệ chiến thắng chủ nghĩa thực dụng

Căng thẳng địa chính trị với phương Tây, ngày càng gia tăng và nghiêm trọng hơn do cuộc chiến tại Ukraine, còn góp phần thúc đẩy xu hướng trên, vào lúc mọi người ngày càng lo ngại nguy cơ xảy ra xung đột với Mỹ ở eo biển Đài Loan có thể ảnh hưởng đến môi trường đầu tư kinh tế. Theo nhiều nhà đầu tư lớn của Mỹ, Trung Quốc đang trở nên "khó đầu tư", khi tỏ ra nghi ngại bị kềm kẹp trong một cuộc "chiến tranh lạnh mới" ở Châu Á – Thái Bình Dương.

Các cuộc khám xét tại các văn phòng tư vấn nước ngoài của cảnh sát Trung Quốc trong bầu không khí chống gián điệp mang nặng chủ nghĩa dân tộc khiến giới đầu tư Wall Street cũng toát "mồ hôi lạnh".

Từ lâu giới đầu tư đã thích ứng với sự lãnh đạo của đảng, cơ chế bảo đảm ổn định xã hội, miễn là được điều hành bởi những nhà lãnh đạo "sáng suốt", quen thuộc với những quy tắc nghiêm ngặt của thị trường, mà Vương Kỳ Sơn, cựu thống đốc Ngân hàng Trung ương, là một gương mặt điển hình.

Bây giờ thì việc định chế tài chính này – từng là cột trụ cho những cải cách – nằm dưới sự điều hành của một tay chân thân tín của Tập Cận Bình, chỉ chú tâm đến kiểm soát, cùng với việc các tập đoàn nhà nước mở rộng phạm vi ảnh hưởng, cho thấy "ý thức hệ đang chiến thắng chủ nghĩa thực dụng", theo như đánh giá từ một nhà ngoại giao ở Hồng Kông.

Minh Anh

*************************

Gii lp pháp hàng đu Trung Quc cam kết bo v ch quyn, li ích an ninh

Reuters, VOA, 08/03/2024

Các nhà lp pháp hàng đu ca Trung Quc hôm 8/3 tuyên b s ban hành mt lot lut mđ "hiđi hóa h thng và năng lc an ninh quc gia ca Trung Quc" trong khi bo v lích ch quyn, mt du hiu cho thđiu mà mt s nhà phân tích cho là s tp trung cao đ vào nhn thc v các mđe da an ninh.


Ch tch Tp Cn Bình (gia, hàng th hai) và các lãnh đo trong phiên khai mc Hi ngh Hip thương Chính tr Nhân dân Trung Quc tĐi l đường Nhân dâ Bc Kinh vào ngày 4/3/2024.

y ban Thường v Quc hi Trung Quc (NPCSC), gm khong 170 thành viên tp trung ti cuc hp quc hi thường niê Bc Kinh, đã cam kết ban hành pháp chế bao gm lut qun lý tình trng khn cp và lut năng lượng nguyên t.

H cũng cho biết s sđi lut v giáo dc quc phòng và an ninh mng trong năm nay, theo báo cáo công tác do Ch tch y ban Thường v Quc hi và là quan chc cao cp th ba cĐảng cộng sản Trung Quc, Triu Lc Tếđưa ra.

Kế hoch lp pháp hàng năm ca Trung Quc tp trung nhiu hơn vào an ninh quc gia, phù hp vi ch trương ca Ch tch Tp Cn Bình trong vic tp trung ngày nhiu vào vic ngăn chn các mđe da bên trong và bên ngoài nhđi phó vi s cnh tranh đa chính tr ngày càng tăng.

Lut an ninh mng ca Trung Quc, được ban hành vào năm 2016, là nn tng cho quy đnh công ngh ln ca nước này. Bc Kinh trong ba năm qua đã tht cht quy đnh v cách các công ty ca Trung Quc lưu tr và truyn d liu người dùng, vi lý do lo ngi v an ninh quc gia.

Các chuyên gia cho rng Ch tch Tđã biến an ninh quc gia thành mt mô hình then cht thâm nhp vào mi khía cnh qun tr ca Trung Quc.

Tháng trước, Trung Quđã m rng lut bí mt nhà nướđ bao gm c "bí mt công vic" trong phm vi thông tin nhy cm b hn chế, và ban hành lut chng giáđip gây tranh cãi vào năm ngoái khiến các doanh nghip nước ngoài lo s.

"Tôi b n tượng bi s tp trung ca (báo cáo ca NPCSC) vào an ninh quc gia và tôi tin rng điđó rt quan trng", ông Ryan Mitchell, giáo sư lut tĐi hc Hong Kong, nói.

"Cnh tranh đa chính tr chc chn s tiếp tc là đng lc chính cho cáđo lut tp trung vào an ninh. Chng hn, liên quan đến vic sđi Lut An ninh mng, điu này phánh mt lĩnh vc căng thng ln và đang din ra gia Trung Quc và Hoa Kỳ".

Mt báo cáo công tác riêng r ca Tòán Nhân dân Ti cao Trung Quc cũng tuyên b s p dng khái nim an ninh quc gia tng th" vào công vic ca h trong năm nay.

Trong phn ln bài phát biu công Triu, ông Tp không h m báo cáo công tác ra đ xem. Nhưng trong khi Chánh án Tòán Ti cao Trung Quc Trương Quâđc báo cáo công tác ca mình, ông Tđã tho lun sôi ni vi Th tướng Lý Cường và ông Vương H Ninh, quan chc cao cp th tư cĐng ph trách v chính sách Đài Loan.

Vđ quc tế

Các lut mi khác ca Trung Quc s được xây dng trong năm nay bao gm luđnh tài chính và lut khuyến khích khu vc tư nhân, đng thi cơ quan lp pháp nước này có kế hoch sđi các lut hin hành v tài nguyên khoáng sn, cnh tranh không lành mnh, đu thu công và hàng không dân dng. Cơ quan lp pháp nước này cũng có kế hoch son tho mt b lut môi trường.

Vic xây dng lut khuyến khích khu vc tư nhân ca Trung Quc có th là mt tín hiu tích cc cho các công ty tư nhân sau khi nim tin suy yếu trong bi cnh lut chng giáđip cng rn và hn chế chuyn d liu ra nước ngoàđược ban hành trong nhng năm gđây, nhưng y ban Thường v Quc hi Trung Quc không cung cp thêm thông tin chi tiết trong báo cáo.

Báo cáo ca NPCSC cũng tp trung vào vđ quc tế, cam kế"tăng cường lut pháp trong các lĩnh vc liên quan đếđi ngoi và phát trin h thng luđ áp dng ngoài lãnh th".

y ban Thường v Quc hi Trung Quc nói trong báo cáo : "Chúng tôi s s dng các bin pháp pháp lý đ đng lên bo v đt nước mình trên trường quc tế và kiên quyết bo v ch quyn, an ninh và các lích phát trin ca mình".

GS Mitchell cĐi hc Hong Kong nói vđ áp dng lut ngoài lãnh th có khía cnh đa chính tr và s góp phn to ra cách thchng trng pht mi ca Trung Quc.

"Nói chung, tôi nghĩ chúng ta s tiếp tc thy nhng n lc ca Bc Kinh nhm tăng cường quyn tài phá nước ngoài cho các tòán cũng như các cơ quan hành pháp ca h".

Chính ph Hong Kong hôm 8/3 đã công b d tho d lut an ninh quc gia, Điu 23. Báo cáo công tác ca NPSCS cam kết s "cho thy các h thng pháp lut và cơ chế thc thi đ bo v an ninh quc gia được thc hiđúng đn" t"các khu vc hành chính đc bit" như Hong Kong mà không đ cđích danh đến trung tâm tài chính do Trung Quc kim soát.

y ban Thường v Quc hi Trung Quc cũng cam kết m rng tương tác vi các ngh vin nước ngoài trong năm nay, bao gm t chc các hi tho ti Trung Quc cho các nhà lp pháp nước ngoài và các thành viên ca h.

Reuters

Nguồn : VOA, 08/03/2024

*****************************

Trung Quốc thắt chặt các luật về an ninh để "bảo vệ chủ quyền"

Thu Hằng, RFI, 08/03/2024

Hàng loạt luật mới liên quan đến an ninh quốc gia sẽ được Trung Quốc thông qua trong năm 2024. Phát biểu trước Quốc hội ngày 08/03, nhân vật số 3 của chế độ Bắc Kinh thông báo kế hoạch cải tổ nhiều đạo luật liên quan đến giáo dục quốc phòng, an ninh mạng, ổn định tài chính và y tế để "bảo vệ chủ quyền". Cùng ngày, Hồng Kông công bố dự thảo luật mới trừng phạt nặng các tội "phản bội, nổi dậy".


Một nhân viên an ninh đi ngang qua biểu tượng của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc – Chính Hiệp (CPPCC) tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc ngày 07/03/2024. Reuters – Florence Lo

Chủ tịch Quốc hội Triệu Lạc Tế (Zhao Leji), ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ, (gồm khoảng 170 đại biểu có nhiệm vụ soạn thảo và thông qua các đạo luật) cho biết rất nhiều luật, trong đó có luật về quản lý các vấn đề cấp bách, năng lượng, năng lượng hạt nhân… sẽ được thông qua "để hiện đại hóa hệ thống và khả năng của Trung Quốc về mặt an ninh". Ông khẳng định Quốc hội và các cơ quan đoàn thể sẽ "kiên quyết bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển của Trung Quốc".

Tuy nhiên, theo giáo sư Jean-Pierre Cabestan, chuyên gia về chính trị Trung Quốc, Quốc hội thể hiện quyết tâm "củng cố khuôn khổ pháp lý" các lĩnh vực "giáo dục quốc phòng và an ninh mạng", nhưng thực ra đây là "những ưu tiên của ông Tập Cận Bình" bởi vì trên thực tế Quốc hội phụ thuộc vào đảng Cộng Sản cầm quyền.

Theo AFP, lãnh đạo Trung Quốc luôn tìm cách loại trừ mọi mối đe dọa đối với quyền lực của ông. Năm 2023, Trung Quốc đã thông qua luật chống gián điệp sửa đổi, trao thêm quyền cho Bắc Kinh trừng phạt mọi hành động bị coi là "đe dọa an ninh quốc gia". Đến tháng 02/2024, luật về bí mật Nhà nước được bổ sung nhiều loại thông tin nhạy cảm mới, trong đó có "bí mật nghề nghiệp".

Từ năm 2014, hơn 10 văn kiện liên quan đến an ninh quốc gia đã được Trung Quốc thông qua, trong đó có các luật về chống khủng bố, tình báo, bảo mật dữ liệu. Theo ông Changhao Wei, sáng lập trang web NPC Observer chuyên theo dõi Quốc hội Trung Quốc, "củng cố các đạo luật liên quan đến an ninh quốc gia" là "một trong những đặc trưng công tác của Quốc hội dưới thời Tập Cận Bình (từ cuối năm 2012)".

Đặc khu hành chính Hồng Kông cũng không phải là ngoại lệ. Sau khi phải áp dụng luật an ninh quốc gia mà Bắc Kinh áp đặt từ năm 2020, chính quyền Hồng Kông siết chặt trừng phạt mọi hành vi bị coi là "phản bội và nổi loạn" với mức án có thể lên đến tù chung thân. Luật được chính thức trình trước Nghị Viện Hồng Kông (LegCo) sáng 08/03 và chờ được thông qua.

Theo cảnh sát trưởng đặc khu Hồng Kông Đặng Bính Cường ( Chris Tang ), luật mới đáp ứng "nhu cầu thực tế và cấp bách". Còn chủ tịch LegCo Andrew Leung khẳng định các dân biểu "sẽ nỗ lực phối hợp để bịt những lỗ hổng tồn đọng về mặt an ninh quốc gia".

Thu Hằng

***********************

Trung Quc ‘đy mnh chiến tranh vùng xám đ làm kit sc Đài Loan’

Reuters, VOA, 08/03/2024

Trung Quc tăng cường chiến tranh vùng xáđi vĐài Loan, làm các khu vc xung quanh hòđo dân ch này phđi phó vi các khinh khí cu do thám, drone, cùng các tàu dân s, mt báo cáo ca B Quc phòng Đài Loan nêu rõ hôm 7/3.


                                                                B trưởng B Quc phòng Đài Loan Khâu Quc Chính.

Đài Loan bác b các yêu sách ch quyn ca Bc Kinh và trong nhng năm gđây phàn nàn rng Trung Quđã s dng cái gi là chiến tranh vùng xám, tc vn dng các chiến thut bt thường đ làm kit sc k thù mà không cn dùng đến chiến tranh trc din.

Trong mt báo cáo gi ti quc hi, B Quc phòng Đài Loan nói Bc Kinh đã trin khai chiến thu"vùng xám bão hòđa mt trn" đ quy rĐài Loan, bao gm tăng cường tun tra bng tàu và máy bay.

Báo cáo cho biết Trung Quđã c gng "tăng gánh nng cho lc lượng hi quân và không quân ca chúng ta và làm lu m s tn ti cđường trung tuyế eo bin", đ cđếđường biên gii không chính thc gia hai bên mà lc lượng Trung Quđã bđu thường xuyên vượt qua trong nhng năm gđây.

Vn theo phúc trình, Trung Quc cũng đã kết hp các tàu nghiên cu và tàu dân quân nh"ngy trang các hođng quân s vi dân s".

Văn phòng ca Trung Quc chuy