Có thật lãnh tụ tối cao Iran đang tính đường tháo chạy ? (Thùy Dương , Anh Vũ , Minh Phương)

Sau vụ Mỹ bắt Maduro, giáo chủ Iran Khamenei tính kế trốn sang Nga

Thùy Dương, RFI, 06/01/2026

Lãnh tụ tối cao Iran, giáo chủ Ali Khamenei, đã chuẩn bị một kế hoạch dự phòng trong trường hợp cuộc đàn áp người biểu tình thất bại : bỏ trốn sang Nga. Một báo cáo của tình báo Anh, mà nhật báo The Times tiếp cận được, khẳng định "Kế hoạch B" liên quan đến "Khamenei và nhóm nhỏ những người thân cận và thành viên gia đình, bao gồm cả con trai Mojtaba, người thừa kế được chỉ định".

Lãnh tụ tối cao Iran, giáo chủ Ali Khamenei phát biểu trong một cuộc tập hợp tại Tehran, Iran, ngày 03/01/2026. AP

Theo báo cáo nói trên, trước khi chạy trốn, khoảng 20 cộng sự viên của Ali Khamenei được giao nhiệm vụ thu thập "tài sản, bất động sản ở nước ngoài và tiền mặt để tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển". Điểm đến của giáo chủ Iran, mặc dù không được tình báo tiết lộ, được cho là Moskva, thủ đô Nga, đồng minh của chế độ Tehran.

Báo Pháp Le Figaro trích dẫn Beni Sabti, một nhà nghiên cứu người Israel từng làm việc cho các cơ quan an ninh Israel, cho rằng "không còn nơi nào khác" cho giáo chủ Iran, và kế hoạch đào thoát này được mô phỏng theo cuộc chạy trốn trước đây của nhà độc tài Syria Bachar al-Assad.

Trong khi đó, hôm nay 06/01, phong trào biểu tình phản đối tình trạng vật giá leo thang tại Iran bước sang ngày thứ 10. Hôm qua, tổng thống Mỹ Donald Trump dọa sẽ tấn công Iran nếu Tehran tiếp tục đàn áp, giết hại người biểu tình.

Từ Tehran, thông tín viên Siavosh Ghazi cho biết thêm :

"Các quan chức Iran đang xem xét rất nghiêm túc những lời đe dọa của Donald Trump. Một số nhà lãnh đạo Iran đã cảnh cáo Hoa Kỳ, cũng như Israel, rằng Tehran sẽ đáp trả cứng rắn và ngay lập tức đối với bất kỳ hành động quân sự nào nhắm vào Iran.

Trong dân chúng, dĩ nhiên là mọi người đều đang bàn tán về những lời đe dọa của Donald Trump, đặc biệt là sau vụ lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ tổng thống Venezuela Maduro.

Nhưng một chiến dịch kiểu như vậy sẽ rất khó thực hiện ở Iran. Quả thực, thủ đô Tehran của Iran nằm cách Vịnh Ba Tư, nơi đặt các căn cứ chính của Mỹ trong khu vực, tới hơn 1.000 km.

Tuy vậy, hồi tháng 06/2025, trong cuộc chiến 12 ngày do Israel phát động chống lại Iran, tổng thống Mỹ Donald Trump đã từng tuyên bố rằng lãnh tụ tối cao của Iran, giáo chủ Ali Khamenei, là một mục tiêu dễ nhắm tới, nhưng Hoa Kỳ không tìm cách ám sát ông vào thời điểm đó.

Sau những tuyên bố của tổng thống Mỹ và thủ tướng Israel ủng hộ các cuộc biểu tình, lãnh đạo ngành tư pháp Iran khẳng định sẽ không khoan dung với những kẻ gây rối. Kể từ khi phong trào biểu tình nổ ra, đã có hàng trăm người bị bắt giữ. Hôm thứ Hai 05/01, các cuộc biểu tình đã diễn ra ở Tehran và một số thành phố ở các tỉnh, trong khi lực lượng cảnh sát chống bạo động được triển khai dày đặc".

Thùy Dương

********************************

Biểu tình tại Iran : Trump đe dọa can thiệp nếu có thêm thương vong

Anh Vũ, RFI, 05/01/2025

Cuối tuần qua, nhiều vụ đụng độ đã xảy ra giữa người biểu tình và lực lượng an ninh Iran. Hôm Chủ nhật 04/01/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ có "đòn tấn công" vào Iran nếu có thêm dân thường thiệt mạng. Trong khi đó, chính quyền Tehran gia tăng trấn áp phong trào phản kháng đã diễn ra từ một tuần nay.

Người biểu tình tuần hành ở Tehran, Iran, ngày 29/12/2025. AP

Các cuộc biểu tình đã lan ra khoảng 40 thành phố với mức độ khác nhau, phần lớn là các thành phố nhỏ và vừa, chủ yếu ở miền tây Iran. Ít nhất 12 người, bao gồm cả các thành viên của lực lượng an ninh, đã thiệt mạng, theo thống kê dựa trên các báo cáo chính thức.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo hôm Chủ nhật trên chuyên cơ Air Force One từ Florida về Washington : "Chúng tôi đang theo dõi rất sát sao tình hình này. Nếu họ bắt đầu giết người như họ đã từng làm trong quá khứ, tôi nghĩ họ sẽ bị Hoa Kỳ trừng phạt rất nặng nề".

Ngay từ đầu, chính phủ Tehran đã chủ trương hòa giải với phong trào phản kháng, thừa nhận "những yêu cầu chính đáng" liên quan đến khó khăn kinh tế, nhưng đồng thời cảnh báo sẽ cứng rắn đối với"những kẻ gây bạo loạn".

Iran : Hơn 500 người bị bắt giữ

Vào lúc các cuộc biểu tình tiếp tục diễn ra ở thủ đô cũng như các tỉnh, hôm 04/01, cảnh sát cho biết đã mở chiến dịch bắt giữ rộng lớn. Theo một tổ chức phi chính phủ Iran đặt tại nước ngoài, đã có hơn 500 người bị bắt giữ.

Thông tín viên Siavosh Ghazi tại Tehran cho biết thêm thông tin:

Chỉ huy cảnh sát thông báo một chiến dịch rộng lớn bắt giữ những lãnh tụ của các cuộc biểu tình tại Iran. Ông cho biết : "Từ hai ngày qua chúng tôi đã bắt đầu xác định và bắt giữ những kẻ cầm đầu các cuộc biểu tình". Ông không đưa ra con số nào ; nhưng đã diễn ra nhiều vụ bắt giữ ở các tỉnh cũng như Tehran.

Quan chức này đã khẳng định rằng nhiều người trên mạng xã hội kích động xuống đường cũng đã được xác định và bị bắt. Theo truyền thông, có khoảng bốn chục người đăng bài trên các mạng xã hội như Telegram đã bị đưa ra tòa.

Lãnh tụ tối cao Iran, giáo chủ Ali Khamenei, hôm thứ Bảy xác nhận chính quyền sẽ hành động chống lại những người mà ông gọi là kẻ xúi giục gây rối và tác nhân nước ngoài.

Các thông báo trên được đưa ra vào lúc những cuộc biểu tình mới đã diễn ra ở nhiều khu phố bình dân tại thủ đô Tehran và tại ít nhất ba chục tỉnh thành.

Phong trảo phản kháng bắt đầu từ hôm 28/12, ban đầu là với cuộc bãi thị của những người bán hàng tạp hóa, dường như đang lan rộng và triệt để hơn, với khẩu hiệu ngày càng cứng rắn chống lại chính quyền.

Anh Vũ

******************************

Biểu tình ở Iran : Trump dọa can thiệp, Tehran cáo buộc Mỹ và Israel đứng sau giật dây

Minh Phương, RFI, 02/01/2026

Trên mạng xã hội Truth Social, tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay, 02/01/2026, cảnh báo rằng nếu Iran "giết hại người biểu tình ôn hòa", Washington "sẽ đến cứu họ". Lời đe dọa được đưa ra trong bối cảnh ít nhất 7 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình phản đối đời sống đắt đỏ ở Iran.

Ảnh chụp màn hình từ một video về các cuộc đụng độ ở Azna, miền tây Iran, đêm 01-02/01/2026. © twitter

Ngay sau đó, ông Ali Larijani, cựu chủ tịch Quốc Hội và hiện là Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran, đáp lại rằng chính Israel và Mỹ đang kích động các cuộc biểu tình. Ông không đưa ra bằng chứng cho cáo buộc này, nhưng khẳng định : "Ông Trump nên biết rằng việc Mỹ can thiệp vào vấn đề nội bộ (của Iran) sẽ dẫn đến hỗn loạn trên toàn khu vực và phá hủy lợi ích của Mỹ".

Trong khi đó tại Iran, các cuộc biểu tình tiếp diễn ngày thứ sáu liên tiếp. Từ Tehran, thông tín viên Siavosh Ghazi tường trình :

Trong ngày thứ năm của phong trào phản đối, ít nhất 7 người biểu tình đã thiệt mạng và khoảng 30 người khác bị thương trong hai cuộc đụng độ bạo lực tại hai thị trấn nhỏ ở tỉnh lẻ. Tại Azna, ở phía Tây, người biểu tình đã tấn công một đồn cảnh sát lúc hoàng hôn và đốt xe cảnh sát, theo hãng thông tấn Fars. Trong các video được chia sẻ trên mạng, có thể nghe rõ tiếng súng từ phía cảnh sát và xe đang cháy. Tại Lordegan, ở phía Nam, vào sáng sớm, cảnh sát đã nổ súng vào người biểu tình tụ tập trước một số tòa nhà công, vốn đã bị tấn công và hư hại.

Nhiều video khác cũng được chia sẻ, cho thấy những nhóm người biểu tình ở khoảng hai mươi thị trấn khác. Tại những nơi này, cảnh sát xịt hơi cay và đôi khi sử dụng cả súng. Các cuộc biểu tình chủ yếu diễn ra tại các thị trấn nhỏ ở tỉnh lẻ, mặc dù thành phố Isfahan và Hamedan cũng ghi nhận một số vụ. Ngược lại, thủ đô Tehran, nơi phong trào bắt đầu vào Chủ nhật tuần trước với cuộc đình công ở chợ, lại trở nên tương đối yên tĩnh. Hôm nay và ngày mai là ngày lễ tại Iran.

Các phương tiện truyền thông thông báo có hơn 100 người bị bắt trên toàn quốc với cáo buộc cố ý gây rối trật tự.

Minh Phương