Nguồn gốc của lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh của Việt Nam (Nguyễn Ngọc Châu)
Một số bài viết tại Việt Nam cho rằng người tạo ra lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh là đồng chí Nguyễn Hữu Tiến. Có nơi nói là đồng chí Lê Quang Sô đã làm việc đó (1).
Nhưng những xác tính này có đúng không ? Hay nó chỉ là một sao chép lại một lá cờ biểu tượng đã có sẵn từ trước ?
Rừng cờ đỏ sao vàng trong một trận bóng đá ở Việt Nam - Ảnh minh họa
Lá cờ đỏ ngôi sao vàng biểu tượng gì ?
Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh là biểu tượng của chủ nghĩa cộng sản, Quốc tế thứ ba, Liên Xô cũ và chủ nghĩa Mác-Lênin. Nó mang tất cả ý nghĩa tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản, giống như búa là biểu tượng của giai cấp công nhân và liềm là biểu tượng của giai cấp nông dân.
Nhiều đơn vị của Hồng quân Liên Xô cũ, Hồng quân Trung Quốc, Liên Xô Trung Quốc như Xô viết Phúc Kiến, đã dùng nó là lá cờ của họ từ lâu trước khi nó xuất hiện ở Việt Nam.
Đó là lá cờ của Liên Xô, và trở thành lá cờ ccủa uộc Trường chinh của Hồng quân Trung Quốc. Chính với lá cờ này mà quân Trung Quốc thuộc Lộ quân thứ tám (Bát Lộ Quân) (2) đã chiến đấu với quân Nhật.
Ngày nay, lá cờ này được nhiều tổ chức cộng sản trên thế giới sử dụng như một biểu tượng để tránh biểu tượng búa liềm lỗi thời.
1. Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh là biểu tượng của Quốc tế Cộng sản
Biểu tượng của Quốc tế cộng sản
2. Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh cũng là biểu tượng của chủ nghĩa Mác-Lênin
Biểu tượng của chủ nghĩa Mác-Lênin
3. Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh còn là biểu tượng của Liên Xô cũ
Biểu tượng của Liên Xô cũ
4. Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh được dùng làm biểu tượng của Hồng quân Liên Xô cũ
Biểu tượng của Hồng quân Liên Xô cũ
5. Không những thế, lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh được các đảng cộng sản trên khắp thế giới sử dụng
Cờ đỏ sao vàng được các đảng cộng sản trên khắp thế giới sử dụng
6. Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh được Đảng cộng sản Trung Quốc sử dụng trong những thời gian đầu
(Đảng cộng sản Trung Quốc ra đời năm 1921)
Cờ đỏ sao vàng được Đảng cộng sản Trung Quốc sử dụng trong những thời gian đầu
Kỷ niệm 98 năm thành lập Đảng cộng sản Trung Quốc (1921-2017)
7. Lá cờ đỏ sao vàng năm cánh là lá cờ được Đảng cộng sản Trung Quốc sử dụng trong các quân đoàn, như Liên Xô Tứ Xuyên (1932) và Giang Tây (1933-1934), Trường Chinh (1934-1935) và sau cùng được dùng làm cờ thống nhất trong Bát Lộ Quân (gồm quân của Tưởng Giới Thạch và Mao Trạch Đông) chống quân Nhật (1938-1945).
Cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong các đội quân Liên Xô Tứ Xuyên (1932) và Giang Tây (1933-1934), Trường Chinh (1934-1935) và Bát Lộ Quân (1938-1945).
Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Vào năm 1945, Đảng cộng sản Việt Nam đã chọn làm quốc kỳ một lá cờ giống như lá cờ họ đã sử dụng trong một thời gian dài trước đó, đặc biệt là lá cờ Phúc Kiến, trong đó có một ngôi sao vàng năm cánh trên nền đỏ. Sau khi nắm được toàn quyền lãnh đạo đất nước năm 1949, Đảng cộng sản Trung Quốc đã phải chọn một lá cờ khác làm quốc kỳ của mình, cũng vẫn lấy ngôi sao vàng làm biểu tượng nhưng gồm một ngôi sao lớn tượng trưng cho Trung Quốc và 4 ngôi sao nhỏ tượng trưng cho 4 tỉnh tự trị.
Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh hiện nay bắt đầu xuất hiện trong cuộc nổi dậy ở Nam Kỳ vào ngày 23/11/1940 (gọi là Nam Kỳ Khởi Nghỉa), theo lịnh của Trần Phú, Tổng bí thư đầu tiên của Đảng. Ông Nguyễn Hữu Tiến (1901-1941), tên khai sinh là Trương Xuân Trinh, đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam, được cho là đã tạo ra lá cờ này (3) theo chỉ thị của Trần Phú. Lá cờ này có ngôi sao vàng với mũi thon như của Liên Xô. Một việc vẫn còn là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận (1).
Theo ông Võ Nguyên Giáp, lá cờ này đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh sử dụng trong lễ khánh thành khóa học "Con đường giải phóng" để đào tạo cán bộ với mục đích thành lập một mặt trận thống nhất dân tộc lớn vào cuối những năm 1940. Lá cờ này, có mũi sao rộng, được treo chính thức lần đầu tiên vào ngày 19/5/1941, ở giữa hang Pắc Bó, mở đầu Hội nghị thành lập "Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội", tức phong trào Việt Minh, từ đó nó là lá cờ xuất hiện trên mọi chiến trường.
Khi biết rằng Trần Phú đã học tại Đại học Stalin tại Moscow và trở về Hong Kong vào năm 1930 với chỉ thị của Đệ Tam, người ta có thể tự hỏi những chỉ dẫn của ông (cho Nguyễn Hữu Tiến (hoặc bất kỳ người nào khác, như Lê Quang Sô - câu chuyện trở nên phức tạp với hai tên) (1), có phải là muốn vẽ một lá cờ đỏ với một ngôi sao năm cánh màu vàng như ông đã từng thấy trong chuyến đi của mình ở Liên Xô, thay vì tưởng tượng một lá cờ vẽ ra cho đất nước - khiến người vẽ trở thành một nhà phát minh sáng tạo xuất sắc (4).
Quốc kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1945-1955), cũng được sử dụng làm cờ của Việt Minh (1941-1954).
Lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh của Việt Nam cộng sản đã thay đổi vào năm 1955.
Phụ lục hình ảnh Quốc kỳ có chỉnh sửa về hình thức theo Sắc lệnh số 249-SL ngày 30/11/1955. (Nguồn : Trung tâm Lưu trữ quốc gia III)
Quốc kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1955-1976) và Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1976 đến nay). (1).
Nguyễn Ngọc Châu
Chú thích :
(1) https://tuoitre.vn/tac-gia-quoc-ky-van-la-dau-cham-hoi-173930.htm
(2) Giáo sư Đài Loan Hồ Tuân Hùng, trong cuốn sách "Hồ Chí Minh sinh bình khảo" do Bạch Tượng Văn Hóa (2008) xuất bản, viết rằng từ năm 1933 đến năm 1969, Hồ Chí Minh thực sự là Hồ Quang, tên đầy đủ là Hồ Thụ Quang, con trai của một người Đài Loan tên là Hồ Tập Chương. Chuyện này được tất cả xem là chuyện không thật. Nhưng Hồ Quang mà giáo sư Hồ Tuân Hùng là hậu duệ, có thật và là một sĩ quan chỉ huy của quân đội Bát Lộ.
(3) https://hanoimoi.vn/co-do-sao-vang-sang-tuong-lai-506513.html
(4) https://baoquankhu7.vn/(X(1)S(5pe4bhlqclnzsjbemnqrfsyn))/ExtAppCommon/Home_V2/ViewDetailPost?idPo st=9985&idLoaiTin=375&AspxAutoDetectCookieSupport=1
